Ορισμένα ιατρικά προβλήματα είναι συνήθη κατά το Φθινόπωρο και παρουσιάζονται στα άτομα μετά την ολοκλήρωση των θερινών διακοπών. Ορισμένες φορές τα προβλήματα αυτά αποτελούν αμιγώς ψυχοσωματικές εκδηλώσεις που οφείλονται στην ρουτίνα της καθημερινότητας και στο συναισθηματικό stress που την συνοδεύει. Αρκετές φορές όμως τα προβλήματα αυτά οφείλονται σε παθογόνους παράγοντες που έδρασαν κατά την διάρκεια των διακοπών και εκδηλώνονται ημέρες ή εβδομάδες μετά την επάνοδο. Σύμφωνα με ιατρικές μελέτες ιατρικά προβλήματα που εκδηλώνονται έως και έξι μήνες από την επάνοδο ενδέχεται να έχουν σχέση με το ταξίδι. Οι παράγοντες αυτοί σχετίζονται κυρίως με κακές συνθήκες υγιεινής ή διατροφής κατά τις διακοπές, άστατη σεξουαλική δραστηριότητα, επαφή με ζώα ή έντομα, ανεπαρκές ιστορικό εμβολιασμών και σχετική έκθεση. Ιδιαίτερη σημασία έχει ο τόπος του ταξιδιού, το είδος του ταξιδιού (οργανωμένο, camping κλπ.) και η διάρκειά του.
Ιατρικά προβλήματα που απασχολούν το κοινό μετά την επάνοδο είναι :
1. Η ατονία
Κακές συνήθειες διατροφής κατά τις διακοπές, όπως τυποποιημένη διατροφή πτωχή σε βιταμίνες και χρήσιμα ιχνοστοιχεία, είναι ιδιαίτερα συνήθεις. Κατά την επάνοδο οι αυξημένες απαιτήσεις της καθημερινότητας κατά την ένταξη σε καθημερινούς έντονους οικογενειακούς ή εργασιακούς ρυθμούς σε συνδυασμό με ένα κακό διατροφικό status έχει ως συνέπεια την εμφάνιση παρατεινόμενης κόπωσης και ατονίας. Στην φάση αυτή τα επίπεδα των βιταμινών και των ιχνοστοιχείων που παραγγέλλονται βάσει ενδείξεων κατά την σωστή ιατρική εξέταση μπορεί να είναι χαμηλά και να απαιτηθεί ενίσχυση του οργανισμού με εξατομικευμένα διατροφικά προγράμματα ή ενισχυτικά φαρμακευτικά σκευάσματα.
2. Οι διαταραχές του βάρους
Η κακή ποιότητα του φαγητού, η αυξημένη πρόσληψη αλκοόλ, τα νυχτερινά γεύματα είναι σύμφωνα με μελέτες τα κύρια αίτια της αύξησης του βάρους που παρατηρείται συχνά κατά τις θερινές διακοπές. Η άμεση απώλεια των κιλών που πλεονάζουν είναι σημαντική, διότι το πλεονάζον βάρος που παγιώνεται σε βάθος χρόνου είναι πιο δύσκολο να χαθεί, ενώ σε πολλές περιπτώσεις αυτό συνοδεύεται με βλαπτικές μεταβολικές διαταραχές όπως είναι η αύξηση του σακχάρου του αίματος, του ουρικού οξέως, της χοληστερόλης, της αρτηριακής πιέσεως. Εξατομικευμένα ιατρικά διατροφικά προγράμματα σε συνδυασμό με ορισμένα φαρμακευτικά σκευάσματα που είναι αναγκαία σε ορισμένες περιπτώσεις, συντελούν στην αποκατάσταση των οργανικών παρεκτροπών και βοηθούν τον οργανισμό να ανακτήσει την μεταβολική του ισορροπία.
3. Η διάρροια
Η διάρροια μετά το ταξίδι συνήθως οφείλεται σε λοιμώδη αίτια που έδρασαν κατά το ταξίδι, σε δυσανεξία στην λακτόζη, ή στο σύνδρομο υπερευαισθησίας του εντέρου. Όταν τα συμπτώματα δεν αποκαθίστανται ταχέως, δεν ανταποκρίνονται σε απλούς διατροφικούς χειρισμούς ή συνοδεύονται από σοβαρές εκδηλώσεις (πυρετό, πτώση πίεσης, ακατάσχετη διάρροια, έμετοι), η σωστή ιατρική αξιολόγηση είναι αναγκαία.
4. Η αϋπνία
H μεταβολή στην ώρα, η αλλαγή του περιβάλλοντος, η επιστροφή στην ρουτίνα της καθημερινότητας, η αιφνίδια αλλαγή συνηθειών, η αύξηση της κατανάλωσης καφέ, είναι παράγοντες που επιδρούν δυσμενώς στον κύκλο ύπνου αφύπνισης κατά την επάνοδο. Ιδιαιτέρως στην περίπτωση αεροπορικών ταξιδιών μεταξύ διαφορετικών ζωνών η κακή ποιότητα ύπνου επιδεινώνεται, κατάσταση που μπορεί να εμμείνει επί πολλές εβδομάδες. Η αποφυγή στέρησης ύπνου κατά τις ημέρες που προηγούνται του ταξιδιού, ο ύπνος μικρής διάρκειας το απόγευμα πριν το πολύωρο ταξίδι, η σταθερότητα στις ώρες κατάκλισης αφύπνισης, η αποφυγή κατάχρησης αλκοόλ καφέ τοξικών ουσιών, ειδική διατροφή και φάρμακα βοηθούν τον ενδογενή κιρκαδιανό βηματοδότη να προσαρμοστεί στο νέο κύκλο ημέρας νύχτας που υφίσταται κατά την αλλαγή των συνηθειών και των μεσημβρινών.
5. Τα εξανθήματα του δέρματος
Τα εξανθήματα είναι ιδιαίτερα συχνά μετά την επάνοδο και μπορεί να αφορούν απλές αντιδράσεις υπερευαισθησίας, τσιμπήματα εντόμων ή σοβαρότερες μεταναστευτικές παθήσεις και λοιμώξεις (π.χ. μυκοβακτηριδιακές λοιμώξεις, δερματικό κάλα αζάρ).
6. Ο πυρετός
Αίτια πυρετού που συνδέονται με τα ταξίδια είναι η γρίπη των χοίρων, η ηπατίτιδα, η βακτηριδιακή εντερίτιδα, οι ρικετσιώσεις, οι λοιμώξεις από αρβοιούς, το aids. O κατάλογος είναι μακρύς και έχει απόλυτη σχέση με τον τόπο του ταξιδιού και το ιστορικό των εμβολιασμών. Το κοινό πρέπει να γνωρίζει ότι κανένα σύγχρονο ανθελονοσιακό φάρμακο δεν προσφέρει απόλυτη προστασία από την ελονοσία κατά τα ταξίδια σε ενδημικές περιοχές, μερικοί εμβολιασμοί (π.χ. χολέρα , τυφοειδής) προστατεύουν ατελώς ενώ ορισμένα λοιμώδη νοσήματα μπορεί να εκδηλώσουν πυρετό εβδομάδες μετά την αρχική μολυσματική επαφή και την επάνοδο στην πατρίδα (π.χ. ελονοσία, δάγκειος, φυματίωση).
Όπως τόνισε ο τιμηθείς με νόμπελ Dr Joshua Lederberg είναι πολύ σημαντικός ο σωστός εντοπισμός και θεραπεία ασυνήθιστων λοιμώξεων από τον καλό κλινικό ιατρό διότι "το μικρόβιο που σκότωσε χθες ένα παιδί σε μια μακρινή ήπειρο, απειλεί σήμερα το δικό μας παιδί και αύριο μπορεί να πυροδοτήσει παγκόσμια πανδημία".
Ιστοσελίδες ενημέρωσης του ιατρείου για θέματα Παθολογίας προς συμπληρωματική πληροφόρηση:

Από τον Απρίλιο έχει γίνει γνωστή μια επιδημία από ένα νέο στέλεχος γρίπης των χοίρων τύπου ΑΗ1Ν1, σε περιοχές του Μεξικού και ΗΠΑ. Λόγω των θανάτων που προκλήθηκαν από τον ιό, της ικανότητας του ιού να μεταδίδεται εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο και περιπτώσεων ανθεκτικών μεταλλάξεων, η παγκόσμια κοινότητα τέθηκε σε συναγερμό. Ένα βασικό θέμα που απασχολεί το κοινό είναι το είδος των μέτρων προφύλαξης, που πρέπει να λαμβάνονται.
Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΓΕΝΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
Η νέα γρίπη μεταδίδεται κυρίως με σταγονίδια από άτομο σε άτομο που αποβάλλονται με το βήχα, τον πταρμό, την ομιλία. Κάθε άτομο που είναι σε στενή επαφή με πάσχοντες κινδυνεύει να νοσήσει. Με τα μέχρι τώρα επιστημονικά δεδομένα ο ασθενής είναι μολυσματικός μία μέρα πριν αναπτύξει συμπτώματα έως επτά ημέρες μετά την εκδήλωση συμπτωμάτων. Τα παιδιά και ορισμένοι ασθενείς μπορεί να είναι μολυσματικοί και να μεταδίδουν την νόσο για περισσότερο χρονικό διάστημα. Για το διάστημα αυτό ο ασθενής πρέπει να απομονώνεται.
Τα χοιρινά τρόφιμα είναι ασφαλή εφόσον μαγειρεύονται σε υψηλές θερμοκρασίες.
ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ
Τα κλινικά δεδομένα αποδεικνύουν ότι η λοίμωξη μπορεί να εκδηλωθεί με ελαφρά συμπτώματα (βήχας, μπούκωμα, δέκατα), μπορεί όμως να εξελιχθεί σε σοβαρή λοίμωξη, δύσπνοια πνευμονία, ραβδομυόλυση, νεφρική ανεπάρκεια, μυοκαρδίτιδα, θάνατο. Οι μορφές και η σοβαρότητα της νόσου, έτσι, ποικίλλουν. Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι ο βήχας, ο πυρετός, ο πονόλαιμος, η κακουχία, ο πονοκέφαλος. Ενδέχεται να παρουσιαστεί και διάρροια. Τα περισσότερα περιστατικά αφορούν παιδιά και νέους ενηλίκους. Έως το Μάιο του 2009, σε σύνολο 4174 περιστατικών στο Μεξικό, 80 πέθαναν, ποσοστό 1.9%. Ομάδες υψηλού κινδύνου για δυσμενή έκβαση ήταν τα παιδιά κάτω από πέντε ετών, οι έγκυες, οι ηλικιωμένοι, οι παχύσαρκοι, οι διαβητικοί, οι καρδιοπαθείς, οι καπνιστές, τα άτομα με αναπνευστικά υποκείμενα νοσήματα, οι ηπατοπαθείς, οι νεφροπαθείς, τα άτομα με νευρολογικά νοσήματα, οι άνθρωποι με ανεπάρκειες του ανοσοποιητικού. Η έγκαιρη θεραπεία προλαμβάνει τις σοβαρές επιπλοκές σε πολλές περιπτώσεις.
ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ
Τα παρακάτω επιδημιολογικά δεδομένα ελήφθησαν από το site της who στις 26-6-09 και είναι ενδεικτικά διότι ο ρυθμός εξάπλωσης της νόσου είναι υψηλός και τα κρούσματα πολλαπλασιάζονται καθημερινά.
1. Αμερική 53.685 επιβεβαιωμένα κρούσματα με 302 θανάτους έως τις 26-6-2009, από τα οποία 27717 στις ΗΠΑ (127 θάνατοι), 8279 στο Μεξικό (116 θάνατοι), 7775 στον Καναδά (21 θάνατοι), 5186 στην Χιλή, 1488 στην Αργεντινή, 452 στην Βραζιλία, 360 στο Περού, 358 στον Παναμά, 277 στην Νικαράγουα, 255 στην Κόστα Ρίκα, 254 στην Γουατεμάλα, 226 στο Ελ Σαλβαντόρ, 195 στην Ουρουγουάη, 172 στην Βενεζουέλα, 125 στο Εκουαδόρ.
2. Λεκάνη Ανατολικής Μεσογείου έως 24-6-09, 226 επιβεβαιωμένα κρούσματα χωρίς ανθρώπινες απώλειες, από τα οποία 48 στην Σαουδική Αραβία, 43 στην Αίγυπτο, 26 στο Κουβέιτ, 25 στο Λίβανο , 15 στο Μπαχρέιν, 15 στην Ιορδανία , 10 στο Κατάρ .
3. Ευρώπη Έως 26-6-09, 5358 επιβεβαιωμένα κρούσματα, από τα οποία 3597 στο Ηνωμένο Βασίλειο (ένας θάνατος), 541 στην Ισπανία, 333στην Γερμανία , 191 στην Γαλλία , 102 στην Ιταλία, 73 στην Ελλάδα. Στην Ευρώπη έχει προκληθεί μόνο ένας θάνατος στο Ηνωμένο Βασίλειο.
4. Ισραήλ Έως 26-6-09, 405 επιβεβαιωμένα κρούσματα (κανένας θάνατος).
5. Νοτιοανατολική Ασία Έως 26-6-09, 1149 επιβεβαιωμένα κρούσματα από τα οποία 1054 στην Ταϊλάνδη, 78 στην Ινδία. Δεν υπήρξαν ανθρώπινες απώλειες.
6. Περιοχή Ειρηνικού Ωκεανού 6811 επιβεβαιωμένα κρούσματα με τέσσερις θανάτους. Συγκεκριμένα 3280 κρούσματα εντοπίστηκαν στην Αυστραλία (τρεις θάνατοι), 570 στην Κίνα, 506 στο Hong Kong China, 13 σε Μacao China, 61 σε Τaiwan China, 1001 σε Ιαπωνία, 445 σε Φιλιππίνες (ένας θάνατος), 417 σε Νέα Ζηλανδία, 220 σε Σιγκαπούρη, 142 σε Κορέα.
7. Αφρική Δέκα επιβεβαιωμένα κρούσματα έως 22-6-2009.
ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ
1. Να αποφεύγετε την στενή επαφή με άτομα που έχουν συμπτώματα λοίμωξης αναπνευστικού. Να ευρίσκεστε τουλάχιστον ένα μέτρο μακριά.
2. Να αποφεύγετε να αγγίζετε τα μάτια την μύτη και το στόμα σας που αποτελούν τις κύριες πρώτες θέσεις πιθανού εποικισμού.
3. Να πλένετε συχνά τα χέρια σας.
4. Να αποφεύγετε χώρους με συνωστισμό.
5. Να ανοίγετε συχνά τα παράθυρα και να φροντίζετε για την συχνή ανανέωση του αέρα στους χώρους όπου ευρίσκεστε.
6. Τα άτομα με συμπτώματα λοίμωξης αναπνευστικού πρέπει να καλύπτουν την μύτη και το στόμα κατά την διάρκεια του βήχα ή του πταρμού με καθαρά χαρτομάντιλα μιας χρήσεως τα οποία πρέπει να πετάνε αμέσως μετά και να πλένουν τα χέρια τους.
7. Φροντίστε τον εαυτό σας με σωστή διατροφή, επαρκή ύπνο, αποφυγή άγχους, άσκηση, αποχή από το κάπνισμα, τακτική προληπτική ιατρική παρακολούθηση. Η διατροφή πρέπει να περιλαμβάνει επαρκή ποσότητα νερού, φρούτα, λαχανικά, γαλακτοκομικά προϊόντα. Καλό είναι να αποφεύγεται η κατάχρηση λιπαρών ιδιαίτερα κορεσμένων, γλυκαντικών ουσιών και τυποποιημένων προϊόντων. Κατά την ιατρική προληπτική εξέταση εντοπίζονται και θεραπεύονται πρώιμα νοσήματα που μειώνουν την άμυνα του οργανισμού, όπως ο διαβήτης. Επίσης αναλόγως ηλικίας και ιατρικών προβλημάτων, χορηγούνται ενισχυτικά εμβόλια.
ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΜΑΣΚΑΣ
Στην περίπτωση ατόμων με συμπτώματα λοίμωξης του αναπνευστικού και σε χώρες που έχουν εκδηλωθεί κρούσματα, συνιστάται παραμονή στο σπίτι, αποφυγή στενής επαφής με υγιή άτομα και κάλυψη του στόματος και της μύτης κατά την διάρκεια του βήχα ή του πταρμού με καθαρά χαρτομάντιλα μιας χρήσεως, τα οποία πρέπει να πετιούνται άμεσα, μέχρι ο ασθενής να εξεταστεί ιατρικώς. Εναλλακτικά τα άτομα αυτά μπορούν να χρησιμοποιήσουν μάσκα, όσο υπάρχουν συμπτώματα. Δεν συνιστάται η γενική χρήση μάσκας από υγιή άτομα. Παρά ταύτα, επειδή η καθημερινή ιατρική εμπειρία αποδεικνύει ότι η ιατρική εξέταση και τα προαναφερόμενα μέτρα συχνά αμελούνται από τους ασθενείς ιδιαίτερα κατά την διάρκεια των διακοπών και επί ήπιων συμπτωμάτων, η χρήση μάσκας από υγιή άτομα είναι υποβοηθητικό προφυλακτικό μέτρο σε αρκετές περιπτώσεις (π.χ. μακράς διάρκειας αεροπορικά ταξίδια από περιοχές με υψηλά ποσοστά της νόσου) .
Η κακή εφαρμογή μάσκας είναι πιο επικίνδυνη από την μη εφαρμογή.
Οι κανόνες της σωστής εφαρμογής της μάσκας
Α. Τοποθετείστε την μάσκα ούτως ώστε να καλύψει καλά το στόμα και την μύτη και δέστε σφιχτά για να ελαχιστοποιήσετε τα κενά ανάμεσα στο πρόσωπο και τη μάσκα.
Β. Ενώ την φοράτε μην την αγγίζετε. Σε περίπτωση που την αγγίξετε, πλύνετε τα χέρια σας με σαπούνι και νερό ή χρησιμοποιείστε καλό αντισηπτικό με οινόπνευμα.
Γ. Οι μάσκες πρέπει να αλλαχτούν άμεσα εάν υγρανθούν.
Δ. Να χρησιμοποιείτε μάσκες μιας χρήσης, να τις πετάτε άμεσα μετά την χρήση και μην αμελήσετε να πλύνετε τα χέρια σας αμέσως μετά την χρήση.
ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΗΣ ΠΛΥΣΗΣ ΤΩΝ ΧΕΙΡΩΝ
1. Χρησιμοποιείστε καλό αντισηπτικό σαπούνι σε όλη την επιφάνεια των παλαμών και των καρπών, χωρίς να παραμελήσετε την ραχιαία επιφάνεια των δακτύλων.
2. Πλένετε καλά τα χέρια παλάμη – παλάμη πάνω – κάτω, δάκτυλο – δάκτυλο, χωρίς να αμελήσετε τις πτυχές ανάμεσα στα δάκτυλα και την περιοχή κάτω από τα νύχια, τουλάχιστον επί εικοσιπέντε δευτερόλεπτα.
3. Ξεπλένετε με άφθονο νερό
४. Στεγνώνετε με καθαρή πετσέτα ή ξηρό αέρα air dry.

Καθώς η περιβαλλοντική θερμοκρασία ανεβαίνει, αλλάζει η επιδημιολογία των παθογόνων που εμπλέκονται στην εμφάνιση λοιμώξεων. Η παραμονή σε ανοικτούς χώρους αναγκαστικά λόγω των υψηλών θερμοκρασιών, μειώνει την επίπτωση των αερογενώς μεταδιδόμενων λοιμωδών νοσημάτων. Η αυξημένη εφίδρωση, η αύξηση των δραστηριοτήτων στο εξωτερικό περιβάλλον και ορισμένες συνήθειες αυξάνουν την συχνότητα των δερματικών φλεγμονών. Ορισμένες λοιμώξεις προκαλούνται από κακώς συντηρημένα κλιματιστικά, από το κολύμπι σε ακάθαρτα ύδατα, από κακώς συντηρημένες υποδομές ξενοδοχείων (π.χ. υδραυλικά συστήματα). Οι υψηλές θερμοκρασίες ευνοούν τον πολλαπλασιασμό τοξικών λοιμογόνων παραγόντων στο νερό και τα τρόφιμα, ενώ η αυξημένη εφίδρωση και αφυδάτωση ευνοεί την ανάπτυξη ουρολοιμώξεων. Τα έντομα που είναι άφθονα κατά τους θερινούς μήνες μπορεί να προκαλέσουν ορισμένα νοσήματα και πρέπει να αποφεύγονται. Επίσης κατά τους θερινούς μήνες σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες αυξάνει η επίπτωση των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων.
Στο παρόν άρθρο εκτίθενται ορισμένες από τις πιο συνήθεις λοιμώξεις που απασχολούν τον πληθυσμό κατά τους θερινούς μήνες και τρόποι πρόληψης.
1) ΛΟΙΜΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΛΟΓΩ ΕΚΘΕΣΗΣ ΣΕ ΜΟΛΥΣΜΕΝΟ ΝΕΡΟ ΘΑΛΑΣΣΗΣ Η ΠΙΣΙΝΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗ Η ΤΗΝ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ SPORT KAI ΨΥΧΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
Τα λοιμώδη νοσήματα της κατηγορίας αυτής είναι ιδιαίτερα συνήθη το καλοκαίρι και οφείλονται σε μετάδοση λοιμογόνων οργανισμών μέσω κατάποσης ή εισπνοής μολυσμένων σωματιδίων ή απευθείας προσβολή του δέρματος και των βλεννογόνων. Οι πιο συχνές λοιμώξεις αυτής της κατηγορίας στην Ελλάδα, είναι η ωτίτιδα του κολυμβητή, η γαστρεντερίτιδα του κολυμβητή, μολύνσεις τραυμάτων, οφθαλμών μολύνσεις ουροποιογεννητικού και αναπνευστικού συστήματος. Υπάρχει σαφής σύνδεση της συγκέντρωσης των εντερόκοκκων και των κολοβακτηριδίων στο νερό και των λοιμώξεων αυτών. Περιστασιακώς οι υδάτινες δραστηριότητες αποτελούν αιτία μετάδοσης ασυνήθιστων επικίνδυνων λοιμώξεων όπως πρωτοζωικών λοιμώξεων, ηπατίτιδας Α, legionella (νόσος των λεγεωνάριων), λεπτόσπειρας κλπ.
2) ΦΛΕΓΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΙΔΡΩΤΟΠΟΙΩΝ ΑΔΕΝΩΝ
Ο εποικισμός του δέρματος από παθογόνα περιορίζεται σημαντικά από την ξηρότητά του, τις αντιβακτηριακές ουσίες του σμήγματος και την μικροχλωρίδα του. Η αυξημένη εφίδρωση κατά το καλοκαίρι, τα δήγματα των εντόμων, οι μικρές λύσεις της συνέχειας του δέρματος από συχνές κατά το καλοκαίρι πρακτικές (π.χ. αποτρίχωση) μπορούν να διαταράξουν την ευαίσθητη ισορροπία με αποτέλεσμα την ανάπτυξη φλεγμονών. Τα μικρόβια είναι πολλά, όπως ο χρυσίζοντας σταφυλόκοκκος, ο στρεπτόκοκκος, οι μύκητες κ.λπ. Η κατάσταση περιπλέκεται σε ομάδες υψηλού κινδύνου(διαβήτης, αλκοολισμός, ανοσοκατασταλτικά κ.λπ.), καθώς και στην περίπτωση μικροτραυματισμών στο ύπαιθρο (π.χ. από αθλητικές δραστηριότητες), που μπορεί να επιμολυνθούν από το κλωστηρίδιο του τετάνου.Tα συνήθη συμπτώματα είναι τοπικό εξάνθημα, διαταραχή της επιφάνειας του δέρματος, πρήξιμο ή κνησμός. Ενίοτε εμφανίζεται πυρετός. Η πρόληψη επιτυγχάνεται με την χρήση δροσερών ρούχων, την αποφυγή σφιχτών ρούχων που αυξάνουν την εφίδρωση, την αποφυγή αμφιβόλου ποιότητας ή ερεθιστικών καθαριστικών σώματος, την αποφυγή πρακτικών που προκαλούν λύσεις της συνέχειας του δέρματος (π.χ. απρόσεκτη αποτρίχωση), την άριστη ρύθμιση νοσημάτων που προκαλούν αύξηση της επιθετικότητας των λοιμώξεων (π.χ. διαβήτης), τον αντιτετανικό εμβολιασμό, την χρήση ατομικής πετσέτας.
3) ΛΟΙΜΩΔΗ ΑΠΟ ΚΛΙΜΑΤΙΣΤΙΚΑ
Μη επαρκώς συντηρημένα κλιματιστικά μπορεί να γίνουν αιτία μετάδοσης κοινών αναπνευστικών λοιμώξεων,μυκητιασικών λοιμώξεων αλλά και σπανιότερων λοιμωδών νοσημάτων όπως φυματίωσης, legionella (νόσος των λεγεωνάριων) κλπ.
4) ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΛΟΙΜΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ
Η μη χρήση προφυλακτικού και οι σεξουαλικές επαφές υψηλού κινδύνου είναι σύμφωνα με μελέτες οι βασικοί παράγοντες της αύξησης των αφροδίσιων νοσημάτων κατά το καλοκαίρι. Τα παθογόνα που μεταδίδονται μέσω σεξουαλικής επαφής είναι πολλά με συχνότερα σύμφωνα με μελέτες την ηπατίτιδα β, τον ιό των θηλωμάτων, ορισμένα χλαμύδια και μυκοπλάσματα (μη γονοκοκκική ουρηθρίτιδα), τον herpes simplex, τον γονόκοκκο (βλεννόρροια), το aids, τις τριχομονάδες, την ωχρή σπειροχαίτη (σύφιλη) κλπ. Το πρόβλημα με τα αφροδίσια είναι ότι πολλές περιπτώσεις δεν έχουν συμπτώματα με αποτέλεσμα ένας σύντροφος που φαίνεται υγιής να έχει πρόβλημα χωρίς να το καταλαβαίνει ούτε ο ίδιος, ούτε πολύ περισσότερο ο σύντροφός του, ενώ καθημερινώς η συχνότητά τους αυξάνεται παγκοσμίως.
Η προφύλαξη περιλαμβάνει την αποφυγή επαφών και συμπεριφορών υψηλού κινδύνου (π.χ. πολλοί περιστασιακοί σύντροφοι), την συνεχή χρήση προφυλακτικού, την ούρηση και το καλό πλύσιμο άμεσα μετά από την σεξουαλική επαφή, τον προληπτικό αιματολογικό έλεγχο στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Για την ηπατίτιδα Β γίνεται σήμερα προληπτικός εμβολιασμός εφόσον δεν υπάρχουν σχετικές αντενδείξεις.
5) ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ
Οι λοιμώξεις του ουροποιητικού οφείλονται σε παθογόνους οργανισμούς που προσβάλλουν τα ούρα, την ουροδόχο κύστη, την ουρήθρα, τον προστάτη, τον νεφρό. Οι ουρολοιμώξεις μπορεί να έχουν συμπτώματα με τσούξιμο κατά την ούρηση, συχνουρία, πυρετό, δέκατα, ναυτία, κοιλιακό πόνο, εμετό ( συμπτωματικές ουρολοιμώξεις ) ενδέχεται όμως να μην έχουν κανένα σύμπτωμα και να αποκαλύπτονται μόνο μετά από εξέταση ούρων (ασυμπτωματικές ουρολοιμώξεις). Τα μικρόβια που προκαλούν ουρολοιμώξεις είναι πολλά με κύριο εκπρόσωπο την escherichia coli. Παράγοντες που προδιαθέτουν στην ανάπτυξη ουρολοιμώξεων και είναι ιδιαιτέρως συνήθεις κατά το καλοκαίρι είναι η μη λήψη επαρκούς ποσότητας νερού και η αφυδάτωση λόγω των υψηλών θερμοκρασιών, η χρήση τοπικών αντισυλληπτικών όπως σπερματοκτόνων και διαφραγμάτων, οι κακές συνθήκες υγιεινής που εκθέτουν την ουρήθρα σε μικρόβια από τον πρωκτό, η έκθεση σε μολυσμένα νερά. Στην ανάπτυξη των ουρολοιμώξεων μπορεί να εμπλέκονται και άλλοι παράγοντες όπως κύηση, ουρολογικές παθήσεις, παθήσεις του νωτιαίου μυελού, η σκλήρυνση κατά πλάκας, ο διαβήτης, γενετικές προδιαθέσεις, ιατρικοί χειρισμοί, η καταστολή του ανοσοποιητικού. Σε ορισμένες περιπτώσεις, σεξουαλικώς μεταδιδόμενα όπως τα Chlamydia trachomatis, η neisseria gonorrhoeae, ο ιός του έρπητα έχουν κυρίαρχο ρόλο.
Η πρόληψη περιλαμβάνει την επαρκή πρόσληψη νερού κατά το καλοκαίρι, την καλή ατομική και κοινωνική υγιεινή, την άριστη ρύθμιση νοσημάτων που προκαλούν αύξηση της επιθετικότητας των λοιμώξεων.
6) ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ ΑΠΟ ΛΟΙΜΟΓΟΝΑ
Η τροφική δηλητηρίαση είναι ιδιαίτερα συχνή κατά το καλοκαίρι λόγω έκθεσης των τροφών σε υψηλές θερμοκρασίες. Οφείλεται σε κατανάλωση ακατάλληλου νερού ή τροφίμου. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι απλά επιγαστρικά άλγη ή αυτοπεριοριζόμενα διαρροϊκά σύνδρομα, μπορεί όμως να εμφανιστεί σοβαρή διάρροια, εμετός, υψηλός πυρετός, επίμονη επιγαστραλγία, αιματηρή κένωση. Οι μικροοργανισμοί που εμπλέκονται είναι πολλοί, όπως ιοί, shigella, σαλμονέλλα, campylobacter, e. Coli, entamoeba histolytica, yersinia, giardia, lamblia, cryptosporidia, εντεροιοί, vibrios, s. aureus, bacillus cereus.Σύμφωνα με έρευνες οι καταναλωτές κακών μαγειρευμένων χάμπουργκερ, εμφανίζουν αυξημένη πιθανότητα προσβολής από enterohemorrhagic Escherichia coli, οι καταναλωτές τηγανητού ρυζιού προσβολή από Bacillus cereus, οι καταναλωτές μαγιονέζας και κρέμας προσβολή από Staphylococcus aureus και σαλμονέλα, οι καταναλωτές ψαρικών – θαλασσινών (ιδιαίτερα ωμών) προσβολή από ηπατίτιδα Α, Vibrio species, Salmonella, το Escherichia coli η Shigella, το Campylobacter και οι ιοί είναι τα πιο συνήθη παθογόνα γενικώς στους ταξιδιώτες, ενώ σε εστιατόρια στα οποία τηρούνται πλημμελώς οι όροι υγιεινής μπορεί να εμφανιστούν επιδημίες από Shigella, Salmonella, Giardia, Cryptosporidium, εντεροιούς, Escherichia coli, Staphylococcus aureus, ηπατίτιδα, Listeria.
Τα μέτρα πρόληψης περιλαμβάνουν το καλό πλύσιμο των χεριών και των τροφίμων την άριστη ρύθμιση νοσημάτων που προκαλούν αύξηση της επιθετικότητας των λοιμώξεων (π।χ. διαβήτης aids). Τα τρόφιμα δεν πρέπει να πιάνονται με τα χέρια παρά μόνο όταν είναι απολύτως αναγκαίο, ιδιαιτέρως όταν υπάρχουν πληγές ή φλεγμονές με πύο. Μετά το πλύσιμο το τρόφιμο πρέπει να μαγειρεύεται σε υψηλή θερμοκρασία επί αρκετό χρόνο και να καταναλώνεται άμεσα, αλλιώς να τοποθετείται το συντομότερο δυνατό στο ψυγείο. Τα τρόφιμα πρέπει να προστατεύονται από μύγες και έντομα και τα σκεύη που χρησιμοποιούνται για την κοπή τους να πλένονται καλά με βραστό νερό. Το ίδιο καλό πλύσιμο πρέπει να γίνεται και στην περίπτωση των υπολειμμάτων που μένουν στους πάγκους και στα τραπέζια της κουζίνας μετά την κοπή και την επεξεργασία των τροφίμων. Πρέπει να χρησιμοποιούνται διαφορετικά σκεύη για τα ωμά και διαφορετικά για τα μαγειρευμένα τρόφιμα (επί παραδείγματι διαφορετικό μαχαίρι για το ωμό κρέας, διαφορετικό μαχαίρι για τα λαχανικά και το ψημένο κρέας, που πρέπει να πλένονται καλά μετά την χρήση). Δεν πρέπει να καταναλώνονται τρόφιμα από πλανόδιους πωλητές, μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά προϊόντα, αμφιβόλου προέλευσης ποτά, νερό και παγάκια. Τα φρούτα πρέπει να ξεφλουδίζονται στα ταξίδια και να μην καταναλώνονται αναποφλοίωτα, το φαγητό πρέπει να σερβίρεται ζεματιστό. Ορισμένα ειδικά σύνδρομα σε ομάδες υψηλού κινδύνου προλαμβάνονται με εμβόλια (ηπατίτιδα Α).

H διάρροια που οφείλεται σε παθογόνους μικροοργανισμούς είναι ιδιαίτερα συχνή. Στην διάρροια οι κενώσεις παρουσιάζουν αύξηση της συχνότητας ή της ρευστότητάς τους. Τα περισσότερα λοιμώδη παθογόνα που συνοδεύονται από διάρροια εισέρχονται στον οργανισμό κατά κύριο λόγο από την στοματική πρωκτική οδό ή μέσω νερού και τροφίμων που επιμολύνθηκαν από παθογόνα ανθρώπινων ή ζωικών περιττωμάτων. Εκτός όμως από αυτά τα παθογόνα υπάρχουν και παθογόνα που εισέρχονται στον οργανισμό κατά κύριο λόγο μέσω της εισπνοής, με συνέπεια να προκαλούνται λοιμώξεις στις οποίες η διάρροια αποτελεί ένα μόνο από μία σειρά συστηματικών συμπτωμάτων, όπως ο πυρετός, τα δέκατα, ο κοιλιακός πόνος, ο βήχας, ο πονόλαιμος. Σπανιότερα ορισμένα παθογόνα που προκαλούν διάρροια μεταδίδονται σεξουαλικώς, ενώ άλλα μέσω άλλων ζώων και εντόμων. Υπάρχουν και σύνθετοι τρόποι μετάδοσης. Ακόμη και στις περιπτώσεις που το παθογόνο εισέρχεται αμιγώς μέσω της στοματικής πρωκτικής οδού και εγκαθίσταται τοπικά στο έντερο, υπάρχει ο κίνδυνος να διαπεράσει τον γαστρεντερικό φραγμό, να εισέλθει στην συστηματική κυκλοφορία και να προκαλέσει σοβαρές φλεγμονές σε διάφορα όργανα. Στην διαφορική διάγνωση της διάρροιας περιλαμβάνονται ορισμένοι σπάνιοι λοιμογόνοι μικροοργανισμοί, όπως η λιστέρια, τα κεστώδη, οι νηματώδεις σκώληκες, η νόσος των λεγεωναρίων, η φυματίωση, η βρουκέλλα, η λεπτοσπείρωση κ.λπ.
Ο άνθρωπος με καλό ανοσοποιητικό σύστημα έχει ενδογενείς μηχανισμούς αντίστασης έναντι των λοιμογόνων που προκαλούν διάρροια. Έτσι το γαστρικό οξύ του στομάχου, οι εκκρίσεις του γαστρεντερικού σωλήνα με τα τοξικά ένζυμα και τους ανοσολογικούς παράγοντες, η ωφέλιμη μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου, αποτελούν σημαντικά στοιχεία του τοπικού γαστρεντερικού φραγμού έναντι των λοιμογόνων που καταπίνονται. Υπάρχουν όμως και συστηματικά πεδία άμυνας όπου τα λευκά αιμοσφαίρια, το συμπλήρωμα, ο σπλήνας έχουν ουσιαστικό ρόλο. Η καλή διατροφή πλούσια σε φρούτα και λαχανικά, η αποφυγή του καπνού, η σωστή ρύθμιση νόσων όπως ο διαβήτης, ο επαρκής ύπνος, τονώνουν την άμυνα του οργανισμού. Τα άτομα που είναι υπό αντιβίωση ή έχουν λάβει αντιβίωση, κινδυνεύουν να νοσήσουν από οξεία διάρροια λόγω καταστροφής της ωφέλιμης μικροβιακής χλωρίδας του εντέρου που έχει ουσιαστικό ρόλο στην εξουδετέρωση των παθογόνων.
Η διάρροια όταν δεν αντιμετωπιστεί μπορεί να προκαλέσει σημαντική συνολική εξασθένηση του οργανισμού με απώλεια ζωτικών ουσιών που μπορεί να απειλήσει ακόμα και την ζωή.
Στο παρόν άρθρο παρουσιάζονται τα πιο κοινά από τα πολυάριθμα παθογόνα που προκαλούν διάρροια και εκτίθενται αποτελεσματικά μέτρα πρόληψης.
ΣΥΝΗΘΗ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΠΑΘΟΓΟΝΑ ΜΕΣΩ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΟΔΟΥ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΝΕΡΟΥ
Άτομα υψηλού κινδύνου είναι οι ταξιδιώτες, οι καταναλωτές τροφίμων αμφιβόλου ποιότητας προέλευσης, τα ανοσοκατεσταλμένα άτομα, οι ένοικοι βρεφονηπιακών σταθμών, τα ιδρυματικά άτομα, οι ηλικιωμένοι. Σύμφωνα με έρευνες οι καταναλωτές κακών μαγειρευμένων χάμπουργκερ, εμφανίζουν αυξημένη πιθανότητα προσβολής από enterohemorrhagic Escherichia coli, οι καταναλωτές τηγανητού ρυζιού προσβολή από Bacillus cereus, οι καταναλωτές μαγιονέζας και κρέμας προσβολή από Staphylococcus aureus και σαλμονέλα, οι καταναλωτές ψαρικών – θαλασσινών (ιδιαίτερα ωμών) προσβολή από ηπατίτιδα Α, Vibrio species, Salmonella, ενώ το Escherichia coli η Shigella, το Campylobacter και οι ιοί είναι τα πιο συνήθη παθογόνα γενικώς στους ταξιδιώτες. Σύμφωνα με μελέτες ταξιδιώτες στο Νεπάλ εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά διάρροιας από Cyclospora, ταξιδιώτες στην Ρωσία διάρροια από Giardia, ταξιδιώτες σε κρουαζιερόπλοια ιογενείς διάρροιες, ενώ σε εστιατόρια στα οποία τηρούνται πλημμελώς οι όροι υγιεινής μπορεί να εμφανιστούν επιδημίες από Shigella, Salmonella, Giardia, Cryptosporidium, εντεροιούς, Escherichia coli, Staphylococcus aureus, ηπατίτιδα, Listeria.
Τα άτομα με ορισμένες διαταραχές του ανοσοποιητικού και οι ηλικιωμένοι ευρίσκονται σε ομάδα υψηλού κινδύνου για εμφάνιση οξείας διάρροιας από ασυνήθιστα λοιμώδη αίτια.
Η κλινική εικόνα διαφοροποιείται ανάλογα με το επιτιθέμενο αίτιο και την άμυνα του οργανισμού. To Escherichia coli, ένα σύνηθες μικρόβιο που παράγει εντεροτοξίνη και προσβάλλει τα κρεατικά, τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τα αρτοπαρασκευάσματα προκαλεί γενικώς οξεία υδαρή διάρροια χωρίς πυρετό απότομης έναρξης με μικρού βαθμού κοιλιακό πόνο. Η Shigella προκαλεί γενικά οξεία αιματηρή διάρροια και πυρετό, φούσκωμα, κράμπες, κοιλιακό πόνο. Το Campylobacter προκαλεί αθρόα υδαρή ή αιματηρή διάρροια με πυρετό. Η Salmonella προκαλεί γενικά οξεία διάρροια με δέκατα ή πυρετό. Η Aeromonas προκαλεί υδαρή ή αιματηρή διάρροια. Ο Staphylococcus aureus και ο Bacillus cereus που μολύνει κλασσικά στο ξαναζεσταμένο τηγανητό ρύζι, προκαλούν υδαρή διαρροϊκά σύνδρομα με χαμηλό ή καθόλου πυρετό και έντονο εμετό. Oρισμένα παθογόνα, μπορεί να προκαλέσουν συστηματικές εκδηλώσεις, όπως ουρηθρίτιδα – επιπεφυκίτιδα – αρθρίτιδα ( σύνδρομο Reiter από Salmonella, Campylobacter, Shigella, Yersinia), αυξημένης θνητότητας αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο (enterohemorrhagic Escherichia coli, Shigella), πυρετό με προσβολή ήπατος (ηπατίτιδα Α).
Ο χρόνος επώασης, η στιγμή της εκδήλωσης της νόσου μετά από την έκθεση, ποικίλλει ανάλογα με το αίτιο. Έτσι στο Staphylococcus aureus και στο Bacillus cereus είναι γενικώς μία με οκτώ ώρες, ορισμένα όμως παθογόνα μπορεί να έχουν μακρύ χρόνο επώασης, όπως ορισμένα στελέχη Campylobacter Salmonella Aeromonas, στα οποία ο χρόνος επώασης εκτείνεται στις ένδεκα ημέρες. Χρονίζουσα διάρροια προκαλείται πολλές φορές από παράσιτα σε υγιείς οργανισμούς και από πολλούς διαφορετικούς μικροοργανισμούς σε ανοσοκατεσταλμένους.
Τα μέτρα πρόληψης περιλαμβάνουν το καλό πλύσιμο των χεριών και των τροφίμων, το καλό ψήσιμο των τροφών. Δεν πρέπει να καταναλώνονται τρόφιμα από πλανόδιους πωλητές, μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά προϊόντα, αμφιβόλου προέλευσης ποτά, νερό και παγάκια. Τα φρούτα πρέπει να ξεφλουδίζονται στα ταξίδια και να μην καταναλώνονται αναποφλοίωτα, το φαγητό πρέπει να σερβίρεται ζεματιστό. Οι κολυμβητές δεν πρέπει να κολυμπούν σε μη ελεγμένα και αμφιβόλου ποιότητας ύδατα. Ορισμένα ειδικά διαρροϊκά σύνδρομα σε ομάδες υψηλού κινδύνου προλαμβάνονται με εμβόλια (ηπατίτιδα Α). Σε άτομα υψηλού κινδύνου ή σε περίπτωση ταξιδιών σε ορισμένες περιοχές υψηλού κινδύνου χορηγείται φαρμακευτική προφυλακτική αγωγή έναντι της διάρροιας των ταξιδιωτών ή έναντι ειδικών διαρροϊκών συνδρόμων.

ΣΥΝΗΘΗ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΠΑΘΟΓΟΝΑ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΠΡΩΚΤΙΚΗΣ ΟΔΟΥ ΚΑΙ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ
Παθογόνα που μεταδίδονται στο έντερο, μέσω πρωκτικής συνουσίας και προκαλούν εντερίτιδες ποικίλλουσας βαρύτητας είναι πολλά, με συνηθέστερα σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες ορισμένα χλαμύδια, τον herpes simplex, την neisseria. Διάρροια μπορεί να προκαλέσουν γενικώς σεξουαλικώς μεταδιδόμενα όπως το aids και η ηπατίτιδα.
Η χρήση προφυλακτικού και η αποφυγή σεξουαλικών επαφών υψηλού κινδύνου παρέχει καλή προστασία. Για την ηπατίτιδα Β γίνεται σήμερα προληπτικός εμβολιασμός εφόσον δεν υπάρχουν σχετικές αντενδείξεις.
ΣΥΝΗΘΗ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΠΑΘΟΓΟΝΑ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΕΙΣΠΝΟΗΣ
Oι ιώσεις αναπνευστικού που κλασσικά εκδηλώνονται ως κοινό κρυολόγημα, φαρυγγίτιδα, λαρυγγοτραχειοβρογχίτιδα, τραχειίτιδα, βρογχιολίτιδα, βρογχίτιδα και ιογενή πνευμονία συνοδεύονται αρκετές φορές από διάρροια. Οι λοιμώξεις αυτές συμβαίνουν σε όλη την διάρκεια του έτους με εποχικές κορυφώσεις κατά το Φθινόπωρο Χειμώνα Άνοιξη. Παρά το γεγονός ότι η διάρροια δεν αποτελεί κλασσικό σύμπτωμα της κοινής γρίπης, ορισμένα είδη γρίπης όπως η γρίπη των χοίρων συνοδεύεται συχνά από διάρροια.
Η πρόληψη περιλαμβάνει τον επαρκή αερισμό και καθαρισμό των χώρων, το καλό πλύσιμο των χεριών, την αποφυγή της άσκοπης χρήσης αντιβίωσης που μπορεί να αναπτύξει ανθεκτικά στελέχη και διάρροια από αντιβιοτικά στις κοινές λοιμώξεις, τον προληπτικό εμβολιασμό έναντι της κοινής γρίπης και της πνευμονίας. Η προληπτική χρήση μάσκας κατά τα αεροπορικά ταξίδια και σε χώρους με συνωστισμό προστατεύει αποτελεσματικά σύμφωνα με μελέτες.
Η σωστή ιατρική εξέταση επιβάλλεται σε κάθε περιστατικό διάρροιας που παρουσιάζει έντονο κοιλιακό πόνο, έντονη διάρροια, εμφανίζει και άλλα συμπτώματα (π.χ. δέκατα ή πυρετό ή βήχα ή εμετό), είναι παρατεινόμενο ( η διάρροια διαρκεί πάνω από 48 ώρες), αφορά χρονίως πάσχοντες, ηλικιωμένους, ανθρώπους με πτώση της ανοσολογικής ικανότητας, άτομα που έχουν λάβει προσφάτως αντιβιοτικά, ή ανθρώπους που έχουν πρόσφατα ταξιδέψει. Σε πολλές περιπτώσεις επιβάλλεται διερεύνηση με εξετάσεις κοπράνων και αίματος. Σε αρκετές περιπτώσεις τα αίτια δεν απομονώνονται στις γενικές εξετάσεις κοπράνων και αίματος και απαιτείται ειδική συνεννόηση με το μικροβιολογικό εργαστήριο, για απομόνωση ειδικών λοιμογόνων παραγόντων. Σπανιότερα μπορεί να απαιτηθεί νοσοκομειακή εισαγωγή. Η ακριβής διάγνωση καθορίζει την σωστή και αποτελεσματική θεραπεία.
Ιστοσελίδες ενημέρωσης του ιατρείου για θέματα Παθολογίας, προς συμπληρωματική πληροφόρηση :