To πρόβλημα της αύξησης της αρτηριακής πίεσης είναι αρκετά διαδεδομένο σήμερα και συχνά παραγνωρίζεται από τους πάσχοντες λόγω της έλλειψης συμπτωμάτων επί μακρόν. Οι επιπλοκές της αρρύθμιστης αρτηριακής πίεσης είναι σημαντικές και αποτελούν σημαντικούς παράγοντες πρόωρου θανάτου και σοβαρής αναπηρίας στην σύγχρονη εποχή.
Σε κατά τα λοιπά υγιείς ανθρώπους, υπέρταση υπάρχει, όταν ο μέσος όρος των μετρήσεων της διαστολικής πίεσης («μικρή» πίεση), είναι μεγαλύτερος ή ίσος από 90mmHg, όπως μετράται με ειδικά όργανα, τα ιατρικά πιεσόμετρα ακριβείας. Υπέρταση έχετε επιπροσθέτως και όταν ο μέσος όρος των μετρήσεων της συστολικής πίεσης(«μεγάλη» πίεση), είναι μεγαλύτερος ή ίσος από 140mmHg. Σε περίπτωση άλλης παθήσεως, όπως αυξημένου σακχάρου, χοληστερόλης, καρδιακής ή νεφρικής παθήσεως, τα όρια αυτά είναι συχνά πιο αυστηρά. Για τον λόγο αυτό η ελληνική τακτική της παρακολούθησης της πίεσης στο φαρμακείο σε περιπτώσεις ανθρώπων με πολλαπλά προβλήματα υγείας, είναι λανθασμένη, διότι τα κοινά όρια της πίεσης, πολλές φορές δεν ισχύουν για αυτά τα άτομα.
Μία μόνο παθολογική τιμή δεν θέτει την διάγνωση της υπέρτασης, απαιτεί όμως περαιτέρω μετρήσεις, οι οποίες αρκετές φορές εκτείνονται σε βάθος τριμήνου τετραμήνου.
Ο υπερτασικός πρέπει να χάσει βάρος εάν είναι υπέρβαρος, να τεθεί σε πρόγραμμα άσκησης, να μετριάσει την χρήση αλκοόλ, να διακόψει το κάπνισμα, να ακολουθεί μια διατροφή με χαμηλά λιπαρά και λίγο αλάτι, να αποφεύγει την χρήση καφέ(όχι πάνω από ένα το 24ωρο).Εάν χρειαστεί, ο υπερτασικός θα υποβληθεί σε κάποιες περαιτέρω εξετάσεις διερεύνησης της πίεσης ή θα πάρει φάρμακο.
Συχνά η αύξηση της πίεσης δεν συνοδεύεται από κανένα σύμπτωμα. Υπάρχουν περιπτώσεις, που παρουσιάζουν πονοκέφαλο, μουδιάσματα, εμετούς, κακουχία, αίσθημα ταχυκαρδίας, ζάλη. Η υπέρταση ωστόσο ακόμη και εάν δεν εμφανίζει συμπτώματα προκαλεί προοδευτικώς βλάβες σε όλα τα ζωτικά όργανα. Χωρίς την ενδεικνυόμενη αγωγή, η υπέρταση μπορεί να προκαλέσει αιφνίδιο θάνατο, εγκεφαλικό επεισόδιο, νεφρική πάθηση, απόφραξη καρδιακής αρτηρίας, διαταραχές οράσεως, στυτική δυσλειτουργία, ανευρύσματα, αποφρακτική αγγειοπάθεια. Ο κίνδυνος δυσμενών επιπλοκών είναι μεγαλύτερος, εάν ο υπερτασικός καπνίζει, πάσχει από σακχαρώδη διαβήτη, έχει υψηλή χοληστερόλη(«χοληστερίνη») αίματος, καταναλώνει αυξημένη ποσότητα αλκοόλ, πάσχει από μεταβολικό σύνδρομο.
Ένα σύνηθες σφάλμα, που κάνει ο υπερτασικός, εάν δεν εμφανίζει συμπτώματα, είναι να μην συμμορφώνεται με τις ενδεικνυόμενες ιατρικές οδηγίες. Η υπέρταση όμως είναι χρόνια νόσος, που απαιτεί πολλές φορές μόνιμη και συνεχή αγωγή και οι παραλείψεις εκθέτουν τον υπερτασικό σε σημαντικούς κινδύνους. Επιπροσθέτως ο υπερτασικός πρέπει να γνωρίζει, ότι η αγωγή που λαμβάνει ενδέχεται να τροποποιηθεί με την πάροδο του χρόνου, λόγω αντοχής στην λαμβανόμενη θεραπεία ή τροποποιήσεως λόγω ηλικίας και συνοδών παθήσεων, του είδους και της δοσολογίας των φαρμάκων.
Είναι σημαντική η ετήσια προληπτική παθολογική εξέταση στο ιατρείο, όχι μόνο για την πρώιμη ανίχνευση της υπέρτασης σε άτομα που δεν εμφανίζουν συμπτώματα, αλλά και για τον εξατομικευμένο καθορισμό των επιπέδων των πιέσεων που πρέπει να έχει το κάθε άτομο ξεχωριστά ανάλογα με την συνολική κατάσταση της υγείας του.Κατά την ετήσια προληπτική παθολογική εξέταση επιπροσθέτως, εντοπίζονται τα άτομα που λόγω κακής κληρονομικότητας ή κλινικών ευρημάτων, ευρίσκονται σε ομάδα υψηλού κινδύνου για να αναπτύξουν αργότερα υπέρταση. Πολλά από τα άτομα αυτά θα επωφεληθούν από προληπτικά προγράμματα πρόληψης της υπέρτασης.