Στο παρόν άρθρο εκτίθενται ερωτήματα ασθενών μου, που σχετίζονται με το εμβόλιο για τη νέα γρίπη. Από το σύνολο των ερωτημάτων επιλέγηκαν αυτά που η μαχόμενη κλινική εμπειρία αποδεικνύει ότι απασχολούν την πλειοψηφία των ελλήνων πολιτών και των πολιτών της κοινότητας του internet. Ορισμένα από αυτά αφορούν και ιατρούς που λόγω ειδικότητας δεν αντιμετωπίζουν συχνά λοιμώξεις κατά τη μαχόμενη κλινική πράξη και ζητούν υπεύθυνες απαντήσεις για το σοβαρότατο αυτό θέμα.
1. Πώς δρουν τα εμβόλια;
Τα εμβόλια περιέχουν τμήματα του λοιμογόνου παράγοντα ή και ολόκληρο τον λοιμογόνο παράγοντα που έχουν υποστεί ειδική επεξεργασία έτσι ώστε να μην προκαλούν νόσο, αλλά να κινητοποιούν το αμυντικό σύστημα προς παραγωγή αποτελεσματικών αντισωμάτων, λεμφοκυττάρων. Αυτό έχει ως συνέπεια ο ασθενής να εμφανίζει ανοσολογική μνήμη και να εξουδετερώνει τον λοιμογόνο παράγοντα όταν αυτός του επιτεθεί στο μέλλον, σε συνθήκες λοίμωξης στην κοινότητα.
2. Είμαι γιατρός χειρουργός και προβληματίζομαι για το εμβόλιο. Έχω δύο υγιή παιδάκια τεσσάρων και επτά ετών. Γιατί η Αυστραλία, που το παράγει, δεν το χορηγεί σε άτομα κάτω των δέκα ετών ενώ στην Ελλάδα μας λένε να το κάνουν οπωσδήποτε τα παιδιά γιατί ευρίσκονται σε ομάδα υψηλού κινδύνου και κινδυνεύουν να πεθάνουν από τον Η1Ν1;
Το εμβόλιο Η1Ν1 δεν έχει δοκιμαστεί ακόμα σε συνθήκες κοινότητας επαρκώς। Του δόθηκε άδεια κυκλοφορίας σε συνθήκες πανδημίας, γιατί δύο με τρεις εβδομάδες μετά τον εμβολιασμό στον οργανισμό αναπτύσσονται συχνά αντισώματα Η1Ν1, παρόμοια με αυτά που αναπτύσσονται μετά από φυσική νόσηση. Το εάν αυτά τα αντισώματα θα δράσουν ως αποτελεσματικό προστατευτικό τείχος σε πραγματικές συνθήκες στην κοινότητα, δεν είναι πλήρως καθορισμένο. Το πρόβλημα είναι ότι αρκετά άτομα δεν είναι καν responders, είναι άτομα δηλαδή που δεν αντιδρούν στο εμβόλιο με παραγωγή αντισωμάτων. Σύμφωνα με ορισμένες μελέτες η προστατευτική δράση του εμβολίου είναι μικρότερη στα παιδιά, ενώ επειδή εισήλθαν κάπως καθυστερημένα στις μελέτες, τα δεδομένα που αφορούν την ασφάλεια του εμβολίου είναι λιγότερα. Αρκετοί στην διεθνή επιστημονική κοινότητα δεν βλέπουν τον λόγο γιατί να σπεύσουν να κάνουν στα παιδιά ένα εμβόλιο που μπορεί να είναι αναποτελεσματικό και συγχρόνως να προκαλεί και παρενέργειες.
Εξάλλου ο παράλογος εφησυχασμός που προκαλεί αυτόματα ο εμβολιασμός μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερημένη ιατρική εξέταση και θεραπεία.Συνυπολογίζοντας όλα αυτά, η Αυστραλία (http://www.health.gov.au/internet/healthemergency/publishing.nsf/Content/pandemic-vaccine-qna) προτίμησε να κρατήσει στην αρχή στάση αναμονής για την κατηγορία αυτή των παιδιών, περιμένοντας βελτίωση του εμβολίου ή περισσότερα δεδομένα. Αυτό είναι ιδιαίτερα αξιοπρόσεκτο, διότι πρόκειται για μία χώρα που είναι από τους σημαντικούς διεθνείς παραγωγούς και προμηθευτές του εμβολίου. Αντιθέτως άλλες χώρες όπως οι ΗΠΑ και η Ευρώπη, κράτησαν από την αρχή μια επιθετική πολιτική με δεδομένο τον κίνδυνο δυσμενούς εξέλιξης της νόσου στις ηλικίες αυτές. Όσο ο εμβολιασμός προχωράει παγκοσμίως αναμένεται και η Αυστραλία να αναθεωρήσει τη στάση της.
3. Είμαι άνδρας με παλιό έμφραγμα μυοκαρδίου. Έκανα το εμβόλιο. Με προστατεύει ή κινδυνεύω να αρρωστήσω;
Το εμβόλιο Η1Ν1 δεν έχει δοκιμαστεί ακόμα σε συνθήκες κοινότητας επαρκώς. Του δόθηκε άδεια κυκλοφορίας, γιατί δύο με τρεις εβδομάδες μετά τον εμβολιασμό στον οργανισμό αναπτύσσονται συχνά αντισώματα Η1Ν1, όπως αυτά που αναπτύσσονται μετά από φυσική νόσηση. Το εάν αυτά τα αντισώματα θα δράσουν ως αποτελεσματικό προστατευτικό τείχος σε συνθήκες πανδημίας στην κοινότητα δεν είναι πλήρως καθορισμένο. Επομένως δεν πρέπει να εφησυχάζετε. Εξάλλου ακόμη και το εμβόλιο της κοινής γρίπης που κυκλοφορεί επί δεκαετίες δεν προστατεύει πλήρως στην μαχόμενη ιατρική πράξη από την εποχική γρίπη. Aυτό συμβαίνει λόγω της φύσεως των ιών της γρίπης που είναι ιδιαιτέρως ικανοί προς επιβίωση.
4. Το εμβόλιο μπορεί να με σκοτώσει;
Στο εμβόλιο ο λοιμογόνος παράγοντας έχει καταστεί ακίνδυνος και ανίκανος να προκαλέσει νόσο. Το εμβόλιο δεν προκαλεί θανάτους, εφόσον χρησιμοποιείται σωστά και υπό ιατρική παρακολούθηση (πχ. δεν εφαρμόζεται σε άτομα με θανατηφόρες αλλεργίες στο αυγό).
5. Το εμβόλιο Η1Ν1 είναι ασφαλές;
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα κλινικές μελέτες το εμβόλιο έχει εξαιρετική ανοχή και ασφάλεια με λίγες παρενέργειες που περιλαμβάνουν πρήξιμο, πόνο στην θέση της ένεσης, μυϊκά άλγη, κακουχία, ελαφρό γριπώδες σύνδρομο για λίγες ημέρες μετά την ένεση. Το εμβόλιο δεν προκαλεί θανάτους, εφόσον χρησιμοποιείται σωστά και υπό ιατρική παρακολούθηση (πχ. δεν εφαρμόζεται σε άτομα με θανατηφόρες αλλεργίες στο αυγό). Τα συστήματα εγρήγορσης για θέματα παρενεργειών είναι σε εγρήγορση στις χώρες που κυκλοφορεί το εμβόλιο, διότι κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει απώτερες επιπλοκές, εφόσον το εμβόλιο δεν έχει δοκιμαστεί σε βάθος χρόνου. Πάντως επειδή το εμβόλιο παρασκευάζεται με την ίδια τεχνογνωσία που κατασκευάζεται επί πολλά χρόνια το εμβόλιο της γρίπης και αφορά ουσιαστικά την ίδια κατηγορία ιών, δεν αναμένεται να έχει σοβαρές παρενέργειες.
6. Έχω ακούσει για τις ομάδες υψηλού κινδύνου που πρέπει οπωσδήποτε να κάνουν αυτό το εμβόλιο. Ποιες είναι αυτές και γιατί να το κάνουν;
Οι ομάδες υψηλού κινδύνου είναι άνθρωποι που ο ιός Η1Ν1 κινδυνεύει κατεξοχήν να τους σκοτώσει. Ο ιός έχει σκοτώσει αρκετά άτομα παγκοσμίως. Επειδή ο ιός Η1Ν1 είναι ουσιαστικά ιός γρίπης και το εμβόλιο, παρασκευάζεται με την ίδια τεχνογνωσία που παρασκευάζεται επί πολλά χρόνια το εμβόλιο της γρίπης, η παραγωγή αντισωμάτων που προκαλεί το εμβόλιο αναμένεται να προστατεύσει με ασφάλεια αρκετά άτομα υψηλού κινδύνου από μοιραία κατάληξη. Έτσι υπάρχουν κατευθυντήριες οδηγίες ως προς την εφαρμογή του εμβολίου στις εξής κατηγορίες ατόμων υψηλού κινδύνου για θανατηφόρες επιπλοκές, εφόσον δεν υπάρχουν απαγορευτικές αντενδείξεις (π.χ. θανατηφόρες αλλεργίες, οξέα εμπύρετα):
· Στους πάσχοντες από ορισμένα υποκείμενα χρόνια νοσήματα όπως καρδιαγγειακά νοσήματα, πνευμονοπάθεια, διαβήτη, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, ηπατική ανεπάρκεια, καρκίνο, AIDS, εξασθενημένο αμυντικό σύστημα
· Στους υγιείς παχύσαρκους
· Στα υγιή άτομα που καπνίζουν επί χρονικό διάστημα άνω των δεκαπέντε ετών ή είναι βαρείς καπνιστές άνω των δύο πακέτων ημερησίως
· Στις έγκυες, για τις ίδιες και για την προστασία του νεογνού μετά την γέννηση λόγω μεταφοράς προστατευτικών αντισωμάτων. Ιδιαίτερα στις έγκυες αλλά και στα παιδιά, πρέπει να καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια για να χορηγείται όσο γίνεται καθαρό εμβόλιο, ελεύθερο από προσμίξεις, ανοσοτροποποιητικά και thiomersal
Στα άτομα που φροντίζουν μωρά έως έξι μηνών, πρέπει να γίνεται το εμβόλιο για την πληρέστερη προστασία των βρεφών, τα οποία δεν δύνανται να κάνουν εμβόλιο.
Στους πτηνοτρόφους και επαγγελματίες κτηνιατρικών υπηρεσιών, πρέπει να γίνεται το εμβόλιο για να αποφευχθεί θανατηφόρος ανασυνδυασμός του ιού με τον ιό της γρίπης των πτηνών, ενώ στους υγιείς ιατρούς και το νοσηλευτικό προσωπικό, το εμβόλιο πρέπει να εφαρμοστεί καθολικά, λόγω του κομβικού ρόλου που έχουν στην θεραπεία των ασθενών. Το εμβόλιο με ζωντανό εξασθενημένο ιό είναι απαγορευτικό σε ορισμένες ομάδες (π.χ. έγκυες, άτομα με ανοσοκαταστολή κ.λπ. ).

Αφορμή για την αναγραφή αυτού του άρθρου απετέλεσε η εκπομπή του κ.Μάκη Τριανταφυλλόπουλου «Ζούγκλα», κατά την διάρκεια της οποίας έδωσα συνέντευξη ως καλεσμένη στις 19-11-2009 για το φλέγον θέμα της νέας γρίπης.Κατά την διάρκεια της εκπομπής ήλθα σε επαφή με σημαντικές ανησυχίες του κοινού αναφορικά με το εμβόλιο, τη νέα γρίπη και τη σχετική σύγχυση που επικρατεί. Ευχαριστώ τον δημοσιογράφο και τους συντελεστές της εκπομπής για τη συμβολή τους στη μάχη της σοβαρής ιατρικής ενημέρωσης.

Μετά την εμφάνιση θανατηφόρων περιστατικών γρίπης Η1Ν1, παρασκευάστηκε εμβόλιο, που προκάλεσε θύελλα διχογνωμιών σε όλο τον κόσμο. Η πρώιμη διοχέτευση του εμβολίου στην αγορά λόγω της πανδημίας πριν ολοκληρωθούν πλήρως ορισμένες κλινικές μελέτες που ευρίσκονται ακόμα σε εξέλιξη και αφορούν την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια του σκευάσματος, δίχασε την επιστημονική ιατρική κοινότητα και προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων με πλούσια επιχειρήματα και από τα δύο στρατόπεδα.
Οι υποστηρικτές επισημαίνουν ότι το εμβόλιο, παρασκευάζεται με την ίδια τεχνογνωσία που κατασκευάζεται επί πολλά χρόνια το εμβόλιο της γρίπης, για το οποίο δεν έχει καταγραφεί καμία σοβαρή παρενέργεια. Η παγκόσμια κοινότητα δεν μπορεί να εθελοτυφλεί μπροστά στους θανάτους νέων ατόμων που έχει προκαλέσει ο ιός παγκοσμίως, ούτε να περιμένει χρονοβόρες διαδικασίες πλήρους αξιολόγησης, ενώ η πανδημία καλπάζει. Σε αντίθεση με τον ιό της εποχικής γρίπης, ο Η1Ν1 προκαλεί σοβαρές επιπλοκές σε νεαρότερες ηλικίες, σημαντική απώλεια ωρών εργασίας, ενώ η ταχύτητα της μετάδοσής του είναι εξαιρετικά υψηλή. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα κλινικές μελέτες το εμβόλιο έχει εξαιρετική ανοχή και ασφάλεια με λίγες παρενέργειες που περιλαμβάνουν πρήξιμο, πόνο στην θέση της ένεσης, μυϊκά άλγη, κακουχία, ελαφρό γριπώδες σύνδρομο για λίγες ημέρες μετά την ένεση. Το εμβόλιο δεν προκαλεί θανάτους, εφόσον χρησιμοποιείται σωστά και υπό ιατρική παρακολούθηση (πχ. δεν εφαρμόζεται σε άτομα με θανατηφόρες αλλεργίες στο αυγό). Προκαλείται η ανάπτυξη υψηλού τίτλου αντισωμάτων δύο τρεις εβδομάδες μετά τον εμβολιασμό. Τα δεδομένα αυτά οδήγησαν σε μία επιθετική εθνική πολιτική μαζικών εμβολιασμών σε πολλές χώρες (π.χ. ΗΠΑ, CDC http://www.flu.gov). Να σημειώσουμε ότι τα συστήματα επαγρύπνησης αυτών των χωρών δεν κατέγραψαν έως τώρα μετά την πρόσφατη ευρεία εφαρμογή του εμβολίου, σημαντικές παρενέργειες .
Η επιστημονική αμφισβήτηση που αφορά το εμβόλιο, επισημαίνει, ότι ακόμη δεν έχουν ολοκληρωθεί μελέτες φάσης 2, με αποτέλεσμα να μην έχει επαρκώς τεκμηριωθεί η πλήρης ασφάλεια του προϊόντος, σε βάθος χρόνου. Η προσέλευση εθελοντών σε πολλές περιπτώσεις υπήρξε μικρή και έγινε με αργό ρυθμό. Ορισμένες από τις μελέτες αναζητούσαν εθελοντές έως τα τέλη Νοεμβρίου 2009, άλλες αναζητούν ακόμη. Εξάλλου, αναφέρουν, δεν είναι πλήρως τεκμηριωμένη και η αποτελεσματικότητα του εμβολίου στην κλινική πρακτική. Υπάρχουν μετρήσεις για εργαστηριακές αυξήσεις προστατευτικών αντισωμάτων, αλλά αυτές οι αυξήσεις αντιστοιχούν σε αποτελεσματική άμυνα, κατά την επίθεσή του ιού στις πραγματικές συνθήκες της κοινότητας; Δεν είναι η πρώτη φορά που εμβόλια κατά την εφαρμογή τους, διαψεύδουν στην πράξη και σε βάθος χρόνου, αισιόδοξες εκτιμήσεις περί αποτελεσματικότητας και ασφάλειας και αυτές μένουν να αποδειχθούν. Η ήπια νόσος που προκαλεί ο Η1Ν1και η ύπαρξη θεραπείας δεν δικαιολογούν, σύμφωνα με τους συντηρητικούς, σε αυτήν τουλάχιστον την φάση, μαζικά προγράμματα χορήγησης ενός καινούριου και μη δόκιμου, ακόμα, εμβολίου. Τα δεδομένα αυτά οδήγησαν την Αυστραλία σε μία σχετικώς συντηρητική πολιτική εθνικών εμβολιασμών (http://www.health.gov.au), ενώ σε χώρες με επιθετικά «guidelines» αρκετοί γιατροί κώφευσαν. Επιπροσθέτως η κρυψίνοια με την οποία εφαρμόστηκαν σε αρκετές περιπτώσεις, τα προγράμματα εμβολιασμών σε πολλές χώρες, με αποκλειστική δυνατότητα εμβολιασμού σε ελεγχόμενα από τις αρχές εμβολιαστικά κέντρα, τροφοδότησε περαιτέρω τον προβληματισμό. Έγινε λόγος για εσπευσμένη παραγωγή εμβολίων πολλαπλών ταχυτήτων, που οι κυβερνήσεις αποφεύγουν να διαθέσουν με διαφάνεια (π.χ. σε φαρμακεία), για να αποφύγουν ανεξάρτητους ελέγχους από τους σκεπτικιστές. Στα πλαίσια αυτά έγιναν αναφορές για εμβόλιο των αμερικανών, των ευρωπαίων, των πολιτικών, των διπλωματών κ.λπ.
Ανεξάρτητα από τα παραπάνω, είναι σημαντικό να επισημανθούν τα σημεία σύγκλισης των δύο στρατοπέδων. Επειδή τα προκαταρκτικά δεδομένα των κλινικών ερευνών που έχουν γίνει για τους ενηλίκους είναι αρκετά, ενώ η ταχύτητα μετάδοσης του ιού είναι υψηλή και ανεξάρτητα από παραμέτρους που αφορούν την εμπορία και διάθεση του εμβολίου, υπάρχει επιστημονική ομοφωνία ως προς την εφαρμογή του εμβολίου στις εξής κατηγορίες ατόμων υψηλού κινδύνου για θανατηφόρες επιπλοκές, εφόσον δεν υπάρχουν απαγορευτικές αντενδείξεις (π.χ. θανατηφόρες αλλεργίες, οξέα εμπύρετα):

1. Στους πάσχοντες από ορισμένα υποκείμενα χρόνια νοσήματα όπως καρδιαγγειακά νοσήματα, πνευμονοπάθεια, διαβήτη, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, ηπατική ανεπάρκεια, καρκίνο, AIDS, εξασθενημένο αμυντικό σύστημα και είναι άνω των δέκα ετών.
2. Στους υγιείς παχύσαρκους
3. Στα υγιή άτομα που καπνίζουν επί χρονικό διάστημα άνω των δεκαπέντε ετών ή είναι βαρείς καπνιστές άνω των δύο πακέτων ημερησίως
4. Στις έγκυες, για τις ίδιες και για την προστασία του νεογνού μετά την γέννηση λόγω μεταφοράς προστατευτικών αντισωμάτων. Ιδιαίτερα στις έγκυες αλλά και στα παιδιά, πρέπει να καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια για να χορηγείται όσο γίνεται καθαρό εμβόλιο, ελεύθερο από προσμίξεις, ανοσοτροποποιητικά και thiomersal
5. Στα άτομα που φροντίζουν μωρά έως έξι μηνών
6. Στις χώρες που ευρίσκονται σε χειμερινή περίοδο, στις ομάδες προς εμβολιασμό μπορεί να συμπεριληφθούν και άτομα άνω των έξι μηνών με σοβαρά χρόνια παθολογικά προβλήματα υψηλού κινδύνου( παρά την έλλειψη επαρκών προκαταρκτικών δεδομένων σε αυτά)
7. Στους πτηνοτρόφους και επαγγελματίες κτηνιατρικών υπηρεσιών, για να αποφευχθεί θανατηφόρος ανασυνδυασμός του ιού με τον ιό της γρίπης των πτηνών
८. Στους υγιείς ιατρούς και το νοσηλευτικό προσωπικό, το εμβόλιο πρέπει να εφαρμοστεί καθολικά, λόγω του κομβικού ρόλου που έχουν στην θεραπεία των ασθενών.

Το εμβόλιο με ζωντανό εξασθενημένο ιό είναι απαγορευτικό σε ορισμένες ομάδες (π.χ. έγκυες, άτομα με ανοσοκαταστολή κ.λπ. ).

Το εμβόλιο Η1Ν1 2009 περιέχει αδρανοποιημένο ιό Η1Ν1.
ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ
Το εμβόλιο προκαλεί έντονη ανοσολογική διέγερση, με παραγωγή αντισωμάτων. Τα πρώτα αποτελέσματα από κλινικές μελέτες δείχνουν εξαιρετική ανοχή και ασφάλεια του εμβολίου, με λίγες παρενέργειες που περιλαμβάνουν πρήξιμο, πόνο στην θέση της ένεσης, μυϊκά άλγη, κακουχία, ελαφρό γριπώδες σύνδρομο για λίγες ημέρες μετά την ένεση. Τα πρώτα αποτελέσματα που υπάρχουν από κλινικές μελέτες δεν δείχνουν αυξημένες παρενέργειες συγκριτικά με συνήθη εμβόλια, αν και γενικώς τα εμβόλια είναι απαγορευτικά για ορισμένες κατηγορίες ατόμων (π.χ. θανατηφόρες αλλεργίες σε συστατικά του εμβολίου).
Τα παραπάνω δεδομένα σε συνδυασμό με το γεγονός ότι τα εμβόλια έχουν αποδειχτεί παραδοσιακά άριστο μέσο πρόληψης για τις λοιμώξεις στο δυτικό κόσμο με καλό profile ασφάλειας για τα περισσότερα άτομα, οδήγησε το FDA στις ΗΠΑ να εγκρίνει πρόσφατα το εμβόλιο H1N1 novel influenza 2009 και να υιοθετήσει μία επιθετική πολιτική εμβολιασμού τριών φάσεων. Με βάση την πολιτική αυτή προβλέπεται προοδευτικώς μαζικός εμβολιασμός του πληθυσμού. Ορισμένοι βλέπουν σε αυτήν την επιθετική πολιτική εμβολιασμών ισχυρές φαρμακοβιομηχανίες ή την υπάρχουσα οικονομική κρίση που ταλανίζει επιχειρηματικά συμφέροντα.
Στην ιστοσελίδα του CDC (http://www.cdc.gov/) ειδικότερα αναγράφεται:
ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ ΓΙΑ ΑΜΕΣΟ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟ ΣΕ ΠΡΩΤΗ ΦΑΣΗ
Έγκυες
Άτομα που ζουν με παιδιά κάτω των 6 μηνών
Επαγγελματίες υγείας
Όλα τα άτομα από 6 μηνών έως 24 ετών
Άτομα 25 έως 64 ετών με προβλήματα υγείας που τους εντάσσουν σε ομάδα υψηλού κινδύνου
ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ ΓΙΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟ ΣΕ ΔΕΥΤΕΡΗ ΦΑΣΗ ΟΤΑΝ ΥΠΑΡΞΕΙ ΕΠΑΡΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΜΒΟΛΙΩΝ
Όλα τα άτομα 25 με 64 ετών
ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ ΣΕ ΤΡΙΤΗ ΦΑΣΗ ΟΤΑΝ ΥΠΑΡΞΕΙ ΕΠΑΡΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΜΒΟΛΙΩΝ
Όλα τα άτομα άνω των 64 ετών.
Ωστόσο, υπάρχει μία ευρεία αμφισβήτηση από αρκετούς μαχόμενους ιατρούς παγκοσμίως, αναφορικά με την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα του εμβολίου. Η αμφισβήτηση αυτή δεν είναι αβάσιμη με δεδομένα ότι :
· Ο παρόν ιός ταυτοποιήθηκε τέλη Απριλίου του 2009. Οι υπάρχουσες μελέτες είναι λίγες συγκριτικά με τις μελέτες που έχουμε για τα παλιά εμβόλια και μάλιστα η διάθεση του στην αγορά είναι μάλλον πρόωρη. Αρκετές φορές απαιτούνται έξι μήνες για την παραγωγή ασφαλούς εμβολίου μετά την πρώτη ταυτοποίηση του ιού που είναι υπεύθυνος για μία πανδημία.
· Υπάρχει η αρνητική εμπειρία από την εσπευσμένη κυκλοφορία εμβολίου της γρίπης το 1976, το οποίο αφορούσε μάλιστα συγγενή ιό που έφερε γονίδια γρίπης των χοίρων. Το παραχθέν εμβόλιο που διετέθη μαζικώς για εμβολιασμό, λόγω ανάλογης επιδημίας γρίπης, σύντομα αποσύρθηκε λόγω αυξημένης συχνότητας εμφάνισης ενός σπάνιου νευρολογικού συνδρόμου, του συνδρόμου GUILLAIN BARRE.
· «Προσδοκάται» ότι το νέο εμβόλιο θα έχει το ίδιο profile ασφάλειας με το εποχιακό εμβόλιο της γρίπης. Θέματα ωστόσο που αφορούν την ασφάλεια του νέου εμβολίου θα διερευνηθούν πλήρως μετά την ευρεία κυκλοφορία του, όπως εξάλλου ομολογείται ευθαρσώς και από το CDC στην ιστοσελίδα του. Ήδη το VACCINE ADVERSE REPORTING SYSTEM για το εμβόλιο Η1Ν1 στις ΗΠΑ είναι σε πλήρη ετοιμότητα.
Ο μάχιμος κλινικός ιατρός με δεδομένα τα μικρά ποσοστά θανατηφόρων επιπλοκών του ιού στην Ελλάδα είναι συχνά επιφυλακτικός στην παρούσα τουλάχιστον φάση, απέναντι σε μία επιθετική πολιτική μαζικών εμβολιασμών έναντι του Η1Ν1 2009.

Τα ερωτήματα που ακολουθούν είναι ερωτήματα που υποβλήθηκαν σε ενημερωτική διάλεξη που έκανα για την νέα γρίπη.
1. Κινδυνεύω να κολλήσω την νέα γρίπη ευρισκόμενος στο ίδιο γραφείο με ένα ασθενή, που πάσχει από την νέα γρίπη χωρίς να το ξέρει;
Η νέα γρίπη μεταδίδεται κυρίως με σταγονίδια από άτομο σε άτομο που αποβάλλονται με το βήχα, τον πταρμό, την ομιλία, με τον ίδιο τρόπο που μεταδίδεται η κοινή γρίπη. Μερικά άτομα μολύνονται αφού αγγίξουν την μύτη, τα μάτια ή το στόμα τους με χέρια που μολύνθηκαν λόγω επαφής με επιφάνειες ή αντικείμενα που φέρουν ιούς γρίπης. Για αυτό είναι σημαντικό να αποφεύγεται η στενή επαφή με άτομα που έχουν συμπτώματα λοίμωξης αναπνευστικού, (να ευρίσκεστε τουλάχιστον ένα μέτρο μακριά), να αποφεύγεται να αγγίζονται τα μάτια η μύτη και το στόμα και να πλένονται συχνά τα χέρια.
2. Μπορώ να αρρωστήσω αγγίζοντας μολυσμένα αντικείμενα που έχει αγγίξει πριν από μένα ασθενής με νέα γρίπη;
Μελέτες έχουν δείξει ότι ο ιός μπορεί να επιβιώσει σε μολυσμένες επιφάνειες και να μολύνει ένα άνθρωπο δύο με επτά ώρες μετά την εγκατάστασή του στις επιφάνειες αυτές. Γι αυτό είναι σημαντικό να πλένονται συχνά τα χέρια, να μην έρχονται σε επαφή με μάτια, μύτη, στόμα και να καθαρίζονται καλά το πάτωμα, εκτεθειμένες επιφάνειες, παιδικά κοινόχρηστα παιχνίδια κλπ.
3. Κινδυνεύω από μολυσμένα τρόφιμα, χοιρινό ή νερό;
Δεν έχει εντοπιστεί κανένα τεκμηριωμένο κρούσμα μέχρι αυτή την στιγμή παγκοσμίως που να προέρχεται από κατανάλωση νερού ή τροφίμου. Ωστόσο ισχύει η γενική αρχή ότι τα τρόφιμα πρέπει να μαγειρεύονται σε υψηλές θερμοκρασίες και ότι δεν πρέπει να καταναλώνεται νερό αμφιβόλου ποιότητας.
4. Κινδυνεύω να κολλήσω από πισίνες ή spa;
Δεν έχει εντοπιστεί κανένα τεκμηριωμένο κρούσμα μέχρι αυτή την στιγμή παγκοσμίως που να οφείλεται σε μετάδοση του ιού μέσω πισίνας ή spa. Ωστόσο οι έρευνες που αφορούν την επιβίωση του ιού στις υδάτινες συνθήκες που προαναφέρονται είναι εξαιρετικά ανεπαρκείς.
H τήρηση των απαιτούμενων προδιαγραφών που αφορούν την χλωρίωση του νερού πιστεύεται από μελέτες που έχουν γίνει σε συγγενείς ιούς ότι αδρανοποιεί ταχέως τον ΑΗ1Ν1 2009.
5. Πόσο εύκολα μεταδίδεται ο ιός;
Η μεγάλη ταχύτητα της μετάδοσης του ιού είναι ένας από τους παράγοντες που προκαλεί παγκόσμια ανησυχία. Ενδεικτικά στην Ευρώπη έως 6-9-2009 καταγράφηκαν 49000 περιστατικά και 125 θάνατοι, ενώ έως 26-6-09 τα κρούσματα ήταν μόλις 5358 και ένας θάνατος. Τα νούμερα είναι στην πραγματικότητα πολύ μεγαλύτερα σήμερα, διότι πολλές περιπτώσεις με ήπια συμπτωματολογία δεν διερευνώνται εργαστηριακώς, όσο διογκώνεται η πανδημία.
6. Τι να κάνω εάν εμφανίσω συμπτώματα λοίμωξης του αναπνευστικού; Πώς να προστατεύσω τους οικείους μου για να μην αρρωστήσουν και οι ίδιοι;
Στην περίπτωση που εμφανίσετε συμπτώματα λοίμωξης του αναπνευστικού συνιστάται άμεση ιατρική εξέταση και παραμονή στο σπίτι. Η παραμονή στο σπίτι ακόμη και επί απλών ιώσεων, όσο αυτό είναι εφικτό, δεν έχει στόχο μόνο την προφύλαξη των ατόμων του περίγυρου αλλά και την αποφυγή ταυτόχρονης προσβολής σας από τον Η1Ν1.
Για να προστατεύσετε τους οικείους σας πρέπει να αποφεύγετε την στενή επαφή μαζί τους χωρίς χρήση μάσκας και χωρίς να έχει προηγηθεί καλό πλύσιμο χεριών. Η μάσκα πρέπει να είναι ιδανικά μιας χρήσεως, να καλύπτει καλά το στόμα και την μύτη, να δένεται σφιχτά για να ελαχιστοποιηθούν τα κενά ανάμεσα στο πρόσωπο και τη μάσκα και να πετιέται άμεσα μετά την χρήση και εάν υγρανθεί. Όταν το άτομο φοράει την μάσκα δεν πρέπει να την αγγίζει. Πριν και μετά την τοποθέτησή της πρέπει να πλένει καλά τα χέρια και μην αγγίζει άτομα και αντικείμενα κατά την διάρκεια της επίσκεψης. Δεν πρέπει να έρχεστε σε επαφή με χρονίως πάσχοντες, μωρά ή ηλικιωμένους.
Κατά την διάρκεια του βήχα ή του πταρμού καλύπτετε το στόμα και την μύτη με καθαρά χαρτομάντιλα μιας χρήσεως, τα οποία πρέπει να απορρίπτετε άμεσα σε σάκο απορριμμάτων.
Οι οικιακοί χώροι πρέπει να αερίζονται συχνά. Όλες οι επιφάνειες με τις οποίες έρχεστε σε επαφή πρέπει να καθαρίζονται συχνά με απολυμαντικά ευρέως φάσματος και αποδεδειγμένης δραστικότητας. Στο σπίτι μπορεί να χρησιμοποιείται διάλυμα υποχλωριώδους νάτριου (οικιακή χλωρίνη) σε αραίωση 1:10 (1 μέρος χλωρίνη προς 10 μέρη νερό). Το διάλυμα αυτό δεν πρέπει να αναμιγνύεται με άλλα καθαριστικά ή απολυμαντικά και πρέπει να χρησιμοποιείται άμεσα μετά την παρασκευή του. Δεν πρέπει να μοιράζεστε με άλλα άτομα οικιακά σκεύη, πετσέτες, σεντόνια ή ρούχα. Τα αντικείμενα και ο ιματισμός μπορούν να ξαναχρησιμοποιηθούν μετά από πλύσιμο με ζεστό νερό και απορρυπαντικό στην υψηλότερη δυνατή θερμοκρασία. Τα άτομα που ασχολούνται με την καθαριότητα πρέπει να φορούν γάντια.
Κατά την διάρκεια των λοιμώξεων συνιστάται ανάπαυση, αποχή από το ενεργητικό και παθητικό κάπνισμα. Φροντίστε τον εαυτό σας με σωστή διατροφή, επαρκή ύπνο, αποφυγή άγχους, άσκηση, αποχή από το κάπνισμα. Η διατροφή πρέπει να περιλαμβάνει επαρκή ποσότητα νερού, φρούτα, λαχανικά, γαλακτοκομικά προϊόντα. Καλό είναι να αποφεύγεται η κατάχρηση λιπαρών ιδιαίτερα κορεσμένων, γλυκαντικών ουσιών και τυποποιημένων προϊόντων. Πρέπει να λαμβάνονται αρκετά υγρά μακράν των γευμάτων και να προτιμώνται τροφές ελαφρές, μαγειρευμένες χωρίς πολλά λιπαρά και μπαχαρικά. Οι έφηβοι, τα παιδιά και οι θηλάζουσες, δεν πρέπει να λαμβάνουν ασπιρίνη για τον έλεγχο του πυρετού, για να αποφευχθεί ένα σπάνιο και επικίνδυνο σύνδρομο που εμφανίζεται στις ηλικίες αυτές και οφείλεται σε πολλαπλές αλληλεπιδράσεις της ασπιρίνης και των ιών και λέγεται σύνδρομο REYE.
Μετά από σοβαρή αξιολόγηση κατά την σωστή ιατρική εξέταση θα σας δοθούν συμπληρωματικές οδηγίες.